Wat bedoelen we met monocultuur? Wat motiveert identitaire of nationalistische monocultuurbewegingen die hun samenleving niet pluralistisch kunnen of willen beschouwen, niet alleen in de context van Europa maar ook wereldwijd? Kunnen we positieve of zelfs emancipatorische ambities van de monocultuur situeren? Kan een cultureel homogene maatschappij ook inclusief en transformeerbaar zijn? Wat bevindt er zich in de marge van de monocultuur, en wat wordt er niet getolereerd? Wat kan de positie van kunst zijn binnen de context van de monoculturele ideologie? Of hoe zou kunst er onder de monoculturele ideologie uit kunnen zien wanneer ze tot haar logische eindpunt wordt gevoerd? 

MONOCULTURE - ARTWORKS

 wim5104 © Photo: Wim Van Eesbeek
Portraits: Chloe / James / Pig Pen ,
Fotografie

De fotografie van Catherine Opie uit de jaren 1990 past binnen de traditie van de Europese renaissance- en barokschilderkunst. Haar onderwerpen worden vaak centraal geplaatst, met direct licht en kleurrijke achtergronden. Haar reeks Portraits (1993-1997) behoort tot haar bekendste werken. Daarin worden leden van queer-gemeenschappen in Los Angeles en San Francisco geportretteerd, zoals drag kings, crossdressers en vrouw-naar-man-transseksuelen. De werken werden gemaakt tijdens het tijdperk van de 'cultuuroorlogen' van de late jaren 1990 in de VS, die de samenleving polariseerden tussen 'progressieven' en 'conservatieven' rond belangrijke sociaal-politieke onderwerpen – waaronder abortusrechten, religie, seksuele vrijheid, censuur, wapens, eigendom en privacy – en langs ideologische lijnen. De portretten van Opie hebben zichtbaarheid gegeven aan individuen en gemeenschappen die van oudsher in de samenleving worden gemarginaliseerd. Dankzij de identiteitspolitiek heeft esthetiek en politiek een plaats gekregen binnen het burgerlijk discours. Met name de beeldende kunst heeft hier een leidende rol gespeeld, wat aantoont dat visuele cultuur invloedrijk kan zijn in debatten rond samenleving en gelijkheid.