Wat bedoelen we met monocultuur? Wat motiveert identitaire of nationalistische monocultuurbewegingen die hun samenleving niet pluralistisch kunnen of willen beschouwen, niet alleen in de context van Europa maar ook wereldwijd? Kunnen we positieve of zelfs emancipatorische ambities van de monocultuur situeren? Kan een cultureel homogene maatschappij ook inclusief en transformeerbaar zijn? Wat bevindt er zich in de marge van de monocultuur, en wat wordt er niet getolereerd? Wat kan de positie van kunst zijn binnen de context van de monoculturele ideologie? Of hoe zou kunst er onder de monoculturele ideologie uit kunnen zien wanneer ze tot haar logische eindpunt wordt gevoerd? 

MONOCULTURE - ARTWORKS

Rama © Photo: Beppe Giardino
(Unknown),
Tekening

De Italiaanse Carol Rama (1918-2015) maakte decennialang kunst. Ze begon haar carrière in de jaren 1930 en was een zeer eigenzinnige kunstenares die zich niet liet belemmeren door geloof of ideologie. Haar vroege werken in aquarel, gemaakt tijdens het fascistische tijdperk, onderzoeken de menselijke conditie en tonen fundamentele uitdrukkingen en verlangens van het individu, en de zelfbeschikking die iemand heeft over zijn of haar lichaam. Rama's aquarellen zijn levendig, sensueel en compromisloos. Ze zag krankzinnigheid, absurditeit, abnormaliteit, abjectie en het doorbreken van taboes als tekenen van een gezond mentaal, fysiek en artistiek leven. Veel personages laten hun tong uit hun mond hangen. Als twaalfjarige bezocht ze haar moeder in een psychiatrische kliniek, waar ze ontdekte dat patiënten zich 'abnormaal' gedroegen en hun tong uitstaken. Rama beschouwde hen als bevrijd en liet zich door hen inspireren. Voor haar waren zij het die geëmancipeerd waren van de druk, de normaliteit en de repressieve politieke sfeer van het dagelijks leven. Rama zei ooit over haar praktijk: “Woede is altijd mijn levensconditie geweest. Woede en geweld zijn wat mij drijft om te schilderen.”