Wat bedoelen we met monocultuur? Wat motiveert identitaire of nationalistische monocultuurbewegingen die hun samenleving niet pluralistisch kunnen of willen beschouwen, niet alleen in de context van Europa maar ook wereldwijd? Kunnen we positieve of zelfs emancipatorische ambities van de monocultuur situeren? Kan een cultureel homogene maatschappij ook inclusief en transformeerbaar zijn? Wat bevindt er zich in de marge van de monocultuur, en wat wordt er niet getolereerd? Wat kan de positie van kunst zijn binnen de context van de monoculturele ideologie? Of hoe zou kunst er onder de monoculturele ideologie uit kunnen zien wanneer ze tot haar logische eindpunt wordt gevoerd? 

MONOCULTURE - ARTWORKS

Venkov  i wanted to be happy
I wanted to be Happy in the USSR, 2007-2020
Video

Dimitri Venkov maakt deel uit van een opkomende generatie van politiek geëngageerde kunstenaars uit Moskou. Hij probeert de omstandigheden te tonen van een samenleving die  verdeeld is door politiek, geschiedenis en sociale conventies, en werkt daarbij met een breed spectrum van filmische benaderingen, van filmisch tot documentair. Zijn documentaire I Wanted to be Happy in the USSR volgt de strijd van de Guinese immigrant George Blemu en zijn Oekraïense vrouw Elena die in Moskou leven met hun twee dochters, Anne en Maria. Blemu kwam in 1979 naar de USSR om geneeskunde te studeren onder het toenmalige officiële beleid van 'vriendschappen tussen volkeren'; hij wou er zich ook settelen. Het uiteenvallen van de USSR en de daaropvolgende revival van nationalistische stemmingen in Rusland leidden tot een toename van openlijk hatelijke uitlatingen en geweld tegen niet-Russen. Dat geweld en die vijandigheid werden voor Blemu en zijn familie dagelijks ervaren ze werden zelfs neergestoken door de politie, en hun dochter Maria werd fysiek aangevallen op school – die zich precies over haar had moeten ontfermen. In deze onleefbare omstandigheden hadden Blemu en zijn gezin geen andere keuze dan te vertrekken. Ze kregen de raad om met een toeristenvisum naar Noorwegen te reizen, waar ze uiteindelijk asiel aanvroegen. Blemu's verhaal getuigt van de huidige omstandigheden in Rusland, waar degenen die niet passen bij het beeld van nationale monocultuur worstelen om te overleven, dagelijks belaagd door geweld.