Wat bedoelen we met monocultuur? Wat motiveert identitaire of nationalistische monocultuurbewegingen die hun samenleving niet pluralistisch kunnen of willen beschouwen, niet alleen in de context van Europa maar ook wereldwijd? Kunnen we positieve of zelfs emancipatorische ambities van de monocultuur situeren? Kan een cultureel homogene maatschappij ook inclusief en transformeerbaar zijn? Wat bevindt er zich in de marge van de monocultuur, en wat wordt er niet getolereerd? Wat kan de positie van kunst zijn binnen de context van de monoculturele ideologie? Of hoe zou kunst er onder de monoculturele ideologie uit kunnen zien wanneer ze tot haar logische eindpunt wordt gevoerd? 

MONOCULTURE - ARTWORKS

H%c3%b6ch  mischling
Mischling (Mixed Race), 1924
Collage , 11 x 8.2 cm

Een van de opvallendste historische voorbeelden van ideologische monocultuur op cultureel vlak was de Entartete Kunst of 'ontaarde kunst' in nazi-Duitsland. Steun aan de modernistische avant-garde – of eigenlijk alles wat niet paste in de enge etnocentrische definitie van Duitse kunst en cultuur – werd als een aberratie beschouwd. Hannah Höch werd ook gezien als 'ontaard', en ze ontwikkelde kunst die een speelse kritiek was op de etnografische blik. Hier construeert de collage Mischling (halfbloed, letterlijk 'gemengde'), in tegenstelling tot de 'Arische' opvatting van het Duitse 'ras', een beeld van een persoon die raciaal gezien eerder past in een etnografische perceptie van cultuur en anders-zijn die ook ambiguïteit toelaat. Voor de nazi-eugenetica was bloedmengeling tussen ‘rassen’ ongewenst. De vermeende inferioriteit van andere 'rassen' werd aangetoond met studies van – en stellingnames tegen – bevolkingsgroepen die als 'bastaards' werden bestempeld. De Rehoboth Baster(s) bijvoorbeeld, de kinderen van mannelijke Europese kolonialisten en zwarte Afrikaanse vrouwen van het Khoisan-volk (of  'Hottentotten', zoals Nederlandse kolonialisten ze noemden), in het Duits-Zuidwest-Afrika, het huidige Namibië. Of de Rheinlandbastarde of Afro-Duitsers, eerst een benaming voor kinderen van Duitse vrouwen en Franse soldaten van Afrikaanse, meestal Senegalese afkomst, die het Rijnland na WOI bezetten, vervolgens veralgemeend voor kinderen van een zwarte vader en een blanke moeder. Veel van die Rheinlandbastarde werden ook opgepakt en gedwongen gesteriliseerd. Mischling, een delicaat portret gemaakt met knipsels uit tijdschriften van verschillende mensen, om zo een persoon van 'gemengd ras' te maken, houdt de donker absurde pseudo-rassenwetenschap een surrealistische spiegel voor.