Wat bedoelen we met monocultuur? Wat motiveert identitaire of nationalistische monocultuurbewegingen die hun samenleving niet pluralistisch kunnen of willen beschouwen, niet alleen in de context van Europa maar ook wereldwijd? Kunnen we positieve of zelfs emancipatorische ambities van de monocultuur situeren? Kan een cultureel homogene maatschappij ook inclusief en transformeerbaar zijn? Wat bevindt er zich in de marge van de monocultuur, en wat wordt er niet getolereerd? Wat kan de positie van kunst zijn binnen de context van de monoculturele ideologie? Of hoe zou kunst er onder de monoculturele ideologie uit kunnen zien wanneer ze tot haar logische eindpunt wordt gevoerd? 

MONOCULTURE – SOCIALISTISCH REALISME

2020 monoculture photo m hka cc 4 image: (c) M HKA
Reproductions of Socialist Realism Paitings (x 11),
Andere

De artistieke productie in de Sovjet-Unie opereerde als een geweldige reclamemachine. De vernietiging van de creatieve individualiteit en de triomf van de totaliteit worden perfect geïllustreerd door de zogenaamde ‘brigades’ (collectieve) artistieke methode, die hun piek bereikten in de periode van midden jaren 1940 tot de jaren 1950. Het werk van zulke brigades was gebaseerd op het principe van arbeidsverdeling. Socialistisch-realistische werken, vaak monumentaal in omvang, werden niet in de eerste plaats gemaakt voor musea, maar voor massale verspreiding: de kunstwerken – massaal gereproduceerd als litho’s of postkaarten – waren verkrijgbaar in de meest afgelegen hoeken van de USSR. Dergelijke reproducties werden vaak opgenomen in de traditionele ‘krasni ugolok’ (letterlijk 'rode hoek'). Dergelijke ruimtes waren geïnspireerd op de orthodoxe huiselijke traditie van hoeken die speciaal werden voorbehouden voor de aanbidding van iconen. In de Sovjetperiode waren ze voorbehouden voor ideologische kunstwerken en werden ze versierd met rode stof en communistische parafernalia.