Wat bedoelen we met monocultuur? Wat motiveert identitaire of nationalistische monocultuurbewegingen die hun samenleving niet pluralistisch kunnen of willen beschouwen, niet alleen in de context van Europa maar ook wereldwijd? Kunnen we positieve of zelfs emancipatorische ambities van de monocultuur situeren? Kan een cultureel homogene maatschappij ook inclusief en transformeerbaar zijn? Wat bevindt er zich in de marge van de monocultuur, en wat wordt er niet getolereerd? Wat kan de positie van kunst zijn binnen de context van de monoculturele ideologie? Of hoe zou kunst er onder de monoculturele ideologie uit kunnen zien wanneer ze tot haar logische eindpunt wordt gevoerd? 

MONOCULTURE – BANDUNG

Image000115 scan: (c) M HKA, Published by The World Publishing Company
Richard Wright, "The Color Curtain: A Report on the Bandung Conference", 1956
Boek , 14.5 x 21.5 x 2.2 cm

Op 18 en 24 april 1955 kwamen leiders uit negenentwintig Aziatische en Afrikaanse landen, waarvan de meeste pas onafhankelijk waren, samen in de Indonesische stad Bandung voor de eerste grootschalige Aziatisch-Afrikaanse conferentie, ook bekend als de Conferentie van Bandung. De belangrijkste organisatoren van de bijeenkomst waren Indonesië, India, Pakistan, Birma en Ceylon. De deelnemers aan de conferentie wilden de Afro-Aziatische solidariteit tegen elke vorm van kolonialisme en neokolonialisme promoten en de economische en culturele samenwerking in de regio's bevorderen. Het boek van de afro-Amerikaanse schrijver Richard Wright (1908-1960) is een verslag uit de eerste hand van de conferentie. The Color Curtain bevat vijf hoofdstukken: 'Bandung: Beyond Left and Right', 'Race and Religion at Bandung', 'Communism at Bandung', 'Racial Shame at Bandung' en 'The Western World at Bandung'. De focus ligt op twee specifieke kwesties, 'ras' en 'religie': zij vormen een rode draad doorheen het boek. In het tweede hoofdstuk stelt Wright: “Terwijl ik zat te luisteren, begon ik hier in Bandung een diepe en organische relatie te voelen tussen ras en religie, twee van de krachtigste en meest irrationele krachten in de menselijke natuur.” Andere hoofdstukken behandelen de gecompliceerde relaties tussen het communistische atheïsme van sommige deelnemende landen en de sterke toewijding aan de islam van andere, en het minderwaardigheidsgevoel van sommige zwarte deelnemers. Hij merkt ook op dat er een zekere westerse invloed is op het evenement, maar beschrijft het als vrij beperkt. Naar verluid  werden de reiskosten van Wright naar Indonesië gedekt door het CCF (Congress for Cultural Freedom). De belangrijkste persorganen van het CCF publiceerden de verslagen van Wright in EncounterPreuve en enkele andere tijdschriften, voordat ze in dit boek werden gepubliceerd.