Wat bedoelen we met monocultuur? Wat motiveert identitaire of nationalistische monocultuurbewegingen die hun samenleving niet pluralistisch kunnen of willen beschouwen, niet alleen in de context van Europa maar ook wereldwijd? Kunnen we positieve of zelfs emancipatorische ambities van de monocultuur situeren? Kan een cultureel homogene maatschappij ook inclusief en transformeerbaar zijn? Wat bevindt er zich in de marge van de monocultuur, en wat wordt er niet getolereerd? Wat kan de positie van kunst zijn binnen de context van de monoculturele ideologie? Of hoe zou kunst er onder de monoculturele ideologie uit kunnen zien wanneer ze tot haar logische eindpunt wordt gevoerd? 

MONOCULTURE – OBJECTIVISME

Image00017 scan: (c) M HKA, Published by NBI Communications, Inc.
Ayn Rand, "Our Cultural Value-deprivation", 1966
Andere , 31,5 x 31,5 cm
Vinyl, LP

Ayn Rands lezing Our Cultural Value-Deprivation (Onze culturele waarde-deprivatie) uit 1966 begint met een beschrijving van hoe recente psychologische experimenten de destructieve effecten van sensorische deprivatie hebben aangetoond. Rand stelt dat de verarming van waarden in de cultuur nog ontwrichtender kan werken. Ze geeft voorbeelden van wat zij ziet als symptomen van verval in verschillende domeinen van de moderne cultuur – filosofie, politiek, literatuur en kunst – en karakteriseert de beeldende kunst van haar tijd als niets anders dan vervorming (van menselijke figuur, ruimte of kleur). Ze onderscheidt ook een 'Rorschach-kunstschool': de niet-figuratieve kunst vergelijkt ze met de abstracte inktvlekken uit Rorschachs psychologische tests. Rand concludeert dat het in de moderne cultuur niet alleen aan waarden ontbreekt, maar dat ze een redelijk persoon ook doet “twijfelen aan de objectiviteit van zijn zintuigen en aan de gezondheid van zijn geest.” 'Culturele waarde-deprivatie' in de kunsten leidt volgens haar dan ook tot een toename van drugsverslaving en tiener-zelfmoorden.