Wat bedoelen we met monocultuur? Wat motiveert identitaire of nationalistische monocultuurbewegingen die hun samenleving niet pluralistisch kunnen of willen beschouwen, niet alleen in de context van Europa maar ook wereldwijd? Kunnen we positieve of zelfs emancipatorische ambities van de monocultuur situeren? Kan een cultureel homogene maatschappij ook inclusief en transformeerbaar zijn? Wat bevindt er zich in de marge van de monocultuur, en wat wordt er niet getolereerd? Wat kan de positie van kunst zijn binnen de context van de monoculturele ideologie? Of hoe zou kunst er onder de monoculturele ideologie uit kunnen zien wanneer ze tot haar logische eindpunt wordt gevoerd? 

MONOCULTURE – SOVJETPROPAGANDA

Sovkaartb scan: (c) M HKA
Circus, 1936
, 14.2 x 9.4 cm

Op deze reclamepostkaart staat een scène uit de populaire melodramatische Sovjetfilm Tsirk  (Circus) uit 1936. De film vertelt het verhaal van een Amerikaanse circusactrice die, na de geboorte van haar zwart kind, op de vlucht is voor racisme in de VS. Zij en haar zoon worden omarmd door de vriendelijke multi-etnische Sovjetmaatschappij en vinden er uiteindelijk hun geluk. Op de achterkant van de postkaart staan tekst en partituur van het beroemdste nummer uit de film, Song of the Motherland, dat enorm populair werd in de USSR. De melodie van het lied begeleidt de hele film, ook in de slotscène met een grandioze parade op het Rode Plein. Dit is het refrein: 

“Wijds is mijn moederland, 
Met haar vele bossen, velden en rivieren! 
Ik ken geen ander land 
Waar een man zo vrij kan ademen.”