Wat bedoelen we met monocultuur? Wat motiveert identitaire of nationalistische monocultuurbewegingen die hun samenleving niet pluralistisch kunnen of willen beschouwen, niet alleen in de context van Europa maar ook wereldwijd? Kunnen we positieve of zelfs emancipatorische ambities van de monocultuur situeren? Kan een cultureel homogene maatschappij ook inclusief en transformeerbaar zijn? Wat bevindt er zich in de marge van de monocultuur, en wat wordt er niet getolereerd? Wat kan de positie van kunst zijn binnen de context van de monoculturele ideologie? Of hoe zou kunst er onder de monoculturele ideologie uit kunnen zien wanneer ze tot haar logische eindpunt wordt gevoerd? 

MONOCULTURE – EUGENETICA (Verenigde Staten)

Eugenetica tide Published by Charles Scribner's Sons
Lothrop Stoddard, "The Rising Tide of Color Against White-World Supremacy", 1920
Boek , 14.5 x 21 x 4 cm
ink, paper

Theodore Lothrop Stoddard (1883-1950) was een Amerikaanse historicus, een lid van de Ku Klux Klan, en de auteur van verschillende boeken die eugenetica en wetenschappelijk racisme bepleitten. Er wordt aangenomen dat het de titel van een van zijn boeken was – Untermensch, uit 1922 – die de term introduceerde in nazi-opvattingen over ras. De inleiding werd verzorgd door een andere bekende blanke supremacist, Madison Grant. Het boek beschrijft de wereld die wordt gevormd door de landen van de gele, bruine, zwarte en rode man en stelt dat het ‘blanke ras’ opgeslorpt en geëlimineerd zal worden, en de westerse beschaving vernietigd. Stoddard, die zeer bezorgd was over het toenemende nationalisme in gekoloniseerde landen, ziet de opkomst van panislamisme en panafrikanisme als de belangrijkste bedreigingen. Een ander groot gevaar schuilt volgens hem in het bolsjewisme en zijn belangrijkste principes: de dictatuur van het proletariaat en de vernietiging van de klassen. Volgens Stoddard on thult het bolsjewisme, dat volgens hem antiraciaal en antisociaal is, zich als “de aartsvijand van de beschaving en het ras.”

Zoals veel boeken over eugenetica, pleit ook The Rising Tide of Color Against White-World Supremacy (letterlijk: Het opkomende kleurentij tegen witte-wereld- suprematie) voor het inperken van niet-blanke migratie naar blanke naties en voor het afgescheiden van 's werelds 'voornaamste rassen'. Het boek dankt zijn populariteit echter aan de angst voor de val van het kolonialisme en aan de toenemende popularisering van de islam, de snelle industrialisatie in China en Japan, en de sterk anticommunistische tijdsgeest. Het wordt dan ook bijzonder invloedrijk. Zo komt het bijvoorbeeld ter sprake in F. Scott Fitzgeralds roman The Great Gatsby (1925), waarin antagonist Tom Buchanan een boek aanprijst dat The Rise of the Colored Empires heet en dat geschreven is door een auteur genaamd Goddard. Stoddards strategie om lezers angst in te boezemen voor het spook van een rassenoorlog door de vijanden van het 'witte ras' te presenteren als sterk genoeg om een existentiële bedreiging te vormen, maar toch zwak genoeg om te kunnen verslaan, wordt – zo'n honderd jaar later – nog steeds toegepast door witte racisten. En een kaart met de 'Distribution of the White Races', die in het boek voorkomt, kan je ook vandaag nog in de Amerikaanse hypermarktketen Walmart kopen als decoratieartikel. De grimmige waarheid is deze: het hele blanke ras wordt, onmiddellijk of uiteindelijk, blootgesteld aan de mogelijkheid van sociale sterilisatie en definitieve vervanging of absorptie door de krioelende gekleurde rassen.